تصویر نویسنده

۹ اردیبهشت ۱۳۹۹

0

تحقیقات تجربه کاربری (UX Research) چیست؟

مقاله

تحقیقات تجربه کاربری (که بعضا به آن تحقیقات طراحی نیز می گویند)، اهداف بسیاری را در طی مراحل طراحی ارائه می دهد. تحقیقات تجربه کاربری، به ما کمک می کند فرضیات خود را شناسایی کنیم و به اثبات یا رد آنها بپردازیم، نقاط مشترک را در میان مخاطبان هدف خود پیدا کنیم و نیازها، اهداف و الگوهای ذهنی آنها را بشناسیم.

به طور کلی تحقیقات، ما را از کاری که می کنیم آگاه می کند، درک ما را بهبود می بخشد و در نهایت باعث بهتر شدن کار ما می شود.

در این مطلب، به طور کامل تحقیقات تجربه کاربری را بررسی خواهیم کرد و به المان های مختلف آن از بررسی و مشاهدات گرفته تا آزمون کاربردپذیری و آزمایش A/B خواهیم پرداخت. شما با خواندن این مطلب، نحوه استفاده از تکنیک های تحقیقات طراحی در کار خود و بهبود تجریبات کاربران را فرا خواهید گرفت.

تحقیقات تجربه کاربری چیست؟

تحقیقات UX شامل انواع روش های تحقیق است که برای افزودن زمینه و بینش به روند طراحی استفاده می شوند. فعالان حوزه تجربه کاربری، تکنیک های بسیاری را از دانشگاهیان، دانشمندان، محققان بازار و … وام گرفته اند با این حال، هنوز هم انواع تحقیقات وجود دارد که نسبتاً در دنیای تجربه کاربری، منحصربفرد است.

هدف اصلی از تحقیقات طراحی، آگاهی از فرآیند طراحی از دید کاربر نهایی است. به خوبی پذیرفته شده است که اهداف تجربه کاربری و طراحی کاربر محور آن است که طراحی ما به آنچه در ذهن کاربر نهایی می گذرد، نزدیک باشد. تحقیقات به ما می گوید که کاربر نهایی چه کسی است، در چه موقعیتی از محصول ما استفاده می کند و چه نیازی به ما دارد (یا از ما چه انتظاری دارد).

تحقیقات تجربه کاربری از دو بخش تشکیل شده است : جمع آوری اطلاعات و ترکیب این اطلاعات به منظور بهبود کاربردپذیری.

در آغاز پروژه، تحقیقات طراحی بر کسب اطلاعات در مورد نیازمندی های پروژه از طریق ذینفعان و یادگیری در مورد نیازها و اهداف کاربران نهایی متمرکز شده است.
در این مرحله محققان مصاحبه انجام می دهند، نظرسنجی می کنند و اطلاعات و تجزیه تحلیل های موجود را مورد بررسی قرار می دهند. سپس، تمرکز تحقیقات به سمت کاربردپذیری و تاثیرگذاری تغییر می کند. محققان ممکن است آزمایش های کاربردپذیری یا آزمایش های A/B ، مصاحبه با کاربران در مورد روند طراحی و به طور کلی فرضیاتی را که باعث بهبود طرح ها می شود، انجام دهند.

نمودار یک نمونه از فرآیند تحقیقات کاربر
نمودار یک نمونه از فرآیند تحقیقات کاربر (User Research)

ما همچنین می توانیم روش های تحقیق UX را به دو دسته کلی تقسیم کنیم: کمی و کیفی.

  • تحقیقات کمی: هر تحقیقی که می تواند به صورت عددی اندازه گیری شود. این نوع تحقیق به سوالاتی نظیر “چند نفر اینجا را کلیک کرده اند؟” پاسخ می دهد. این نوع تحقیق در درک احتمال آماری و آنچه در یک سایت یا یک برنامه اتفاق می افتد ارزشمند است.
  • تحقیقات کیفی: بعضاً تحقیقات نرم نامیده می شود. این نوع تحقیق به سوالاتی نظیر “کاربران با چه چیزی در صفحه موجه شده اند؟” پاسخ می دهد و به ما کمک می کند تا چرایی کارهایی را که کاربران انجام می دهند را درک کنیم.

روش های متداول

همه روش های مختلف تحقیقات تجربه کاربری از مصاحبه های حضوری گرفته تا آزمون های A/B، از یک متدولوژی کلیدی سرچشمه می گیرند : مشاهده، درک و تحیل.

مشاهده

اولین قدم برای انجام تحقیق، مشاهده جهان اطراف ما است. دقیقا مانند عکسان تازه کار، محققان تازه کار نیز نیاز دارند تا یاد بگیرند که چگونه مشاهده کنند.

مشاهده ممکن است یک مهارت ساده به نظر برسد، اما می تواند توسط تعصبات ناخودآگاه – که همه از آن برخوردارند – ابراز شود. بنابراین باید توجه شود که در مرحله مشاهده که منجر به جمع آوری اطلاعات در مورد نیازمندی ها خواهد شد، تعصبات فردی را دخیل نکنیم.
محققان طراحی، خود را برای مشاهده و یادداشت برداری آموزش می دهند تا بعداً بتوانند در میان گروه های به ظاهر متنوع افراد ، الگوهایی پیدا کنند.

درک

درست مانند مشاهده، درک هم چیزی است که ما تمام وقت در زندگی روزمره خود انجام می دهیم.برای محققان تجربه کاربری، درک مدل های ذهنی از اهمیت بالایی برخوردار است.

یک مدل ذهنی، تصویری است که شخص هنگام فکر کردن به یک عبارت یا موقعیت خاص، در ذهن خود دارد. به عنوان مثال، اگر شخصی صاحب یک ماشین شاسی بلند باشد، مدل ذهنی او از “اتومبیل” احتمالاً با مدل ذهنی کسی که صاحب یک ماشین هوشمند است متفاوت خواهد بود.

مدل ذهنی، ما را از تصمیماتی که می گیریم آگاه می کند. در همان مثال صاحبان خودرو، وقتی از آنها سؤال می شود “چه مدت طول می کشد تا به یک شهر خاص بروید؟”، پاسخ های آنها بسته به مقدار مصرف سوخت خودروی آنها متفاوت خواهد بود.

محققان طراحی باید به الگوهای ذهنی افرادی که با آنها مصاحبه و یا آنها را آزمایش می کنند درک کنند. چرا که اگر محقق بتواند مدل ذهنی کاربر را به طور دقیق تشخیص دهد، می تواند این اطلاعات را با تیم طراحی به اشتراک بگذارد تا مدل مناسب برای طراحی انتخاب شود.

تحلیل

تجزیه و تحلیل فرایندی است که توسط آن محقق الگوهای موجود در تحقیق را مشخص می کند، دلیل منطقی یا راه حل های ممکن و همچنین توصیه هایی را ارائه می دهد.

برخی از تکنیک های تجزیه و تحلیل شامل ایجاد سناریو، توصیف مدل های ذهنی یا تهیه نمودار و گراف هایی است که بیانگر آمار و رفتارهای کاربر است.

وظایف روزانه

هر پروژه تجربه کاربری متفاوت از دیگری است. بنابراین کارهایی که یک محقق در یک پروژه انجام می دهد ممکن است با کارهای محقق دیگر در پروژه دیگر متفاوت باشد. اما برخی از متدوال ترین کارها در تحقیقات، مصاحبه ها، نظرسنجی ها و پرسشنامه ها، آزمون های کاربردپذیری و آزمون A/B می باشد که در ادامه به آنها می پردازیم.

مصاحبه ها

مصاحبه های رو در رو یک روش ارتباطی پذیرفته شده و صحیح بین یک محقق و یک کاربر یا ذینفع است. سه نوع مصاحبه اصلی وجود دارد که هرکدام در زمینه های متفاوت و با اهداف متفاوت مورد استفاده قرار می گیرند.

مصاحبه های جهت دار متداول ترین نوع مصاحبه ها هستند. این نوع مصاحبه، یک پرسش و پاسخ معمولی است که در آن محقق سؤالات خاصی را مطرح می کند. این نوع مصاحبه می تواند در هنگام انجام مصاحبه با تعداد زیادی از کاربران یا هنگام جستجو و مقایسه پاسخ های متفاوت کاربران مختلف، مفید باشد.

مصاحبه های بدون جهت بهترین راه برای کسب اطلاعات در مورد موضوعات حساس هستند.در این مصاحبه، مصاحبه کننده دستورالعملهای تصادفی را تنظیم می کند و مکالمه ای را با مصاحبه شونده آغاز می کند. مصاحبه کننده بیشتر در طی این مکالمه، گوش می کند و فقط وقتی صحبت می کند که کاربر یا ذینفعان را وادار به ارائه جزئیات بیشتر یا توضیح مفاهیم کند.

مصاحبه های قوم نگاری شامل مشاهده کارهای روزمره مردم در فرهنگ های مختلف است. در این نوع مصاحبه، کاربران فرد مصاحبه کننده را با فرهنگ و کار خود آشنا می کنند. این می تواند به محققان کمک کند تا شکاف های موجود بین حرف و عمل کاربران را درک کنند.

نظرسنجی ها و پرسشنامه ها

پرسشنامه ها و نظرسنجی ها، راهی آسان برای جمع آوری مقدار زیادی از اطلاعات در مورد یک گروه خاص در مدت زمانی اندک است. این دو، روشهای عالی تحقیق برای پروژه هایی است که دارای یک گروه بزرگ و متنوع از کاربران هستند.

محققان می توانند با استفاده از ابزاری مانند Google Docs نظرسنجی ایجاد کنند، آنها را از طریق ایمیل به کاربران هدف ارسال کرده و صدها پاسخ تنها در چند دقیقه دریافت نمایند.

اما پرسشنامه ها و نظرسنجی ها معایب خود را نیز دارند.یک از بدی های پرسشنامه این است که محقق نمی تواند مستقیماً با پاسخ دهندگان تعامل برقرار کند.

نظرسنجی ها وقتی نیازی به ورود به سیستم یا وارد کردن اطلاعات تماس از سوی کاربر نداشته باشند، میزان پاسخ بسیار بالاتری دریافت می کنند. اما در عین حال باعث ناشناس ماندن کاربران می شوند و این ناشناس بودن باعث می شود که شفاف سازی یا درخواست جزئیات بیشتر، غیر ممکن شود.

آزمون کاربردپذیری

آزمون کاربردپذیری (یا قابلیت استفاده) شامل درخواست از کاربران بالقوه یا فعلی یک محصول یا خدمات برای انجام دادن مجموعه ای از کارها و سپس مشاهده رفتار آنها برای تعیین کاربردپذیری محصول یا خدمات می باشد. این کار با استفاده از نسخه زنده یک وب سایت یا اپ موبایل، نمونه اولیه یا با استفاده از وایرفریم های قابل کلیک و یا حتی با کاغد و قلم انجام می شود.

روش های زیاد و گوناگونی برای انجام آزمون کاربردپذیری وجود دارد، اما سه روش هستند که معمولا مورد استفاده قرار می گیرند:تعدیل شده، تعدیل نشده و آزمون چریکی.

آزمون های کاربردپذیری تعدیل شده سنتی ترین نوع آزمون هستند. این نوع آزمون ها می توانند به صورت حضوری یا از طریق تماس ویدیویی انجام شوند.این آزمون توسط یک شخص بی طرف که به آن تسهیل گر می گویند، انجام می شود.نقش تسهیلگر این است که به عنوان مجرایی بین ذینفعان و کاربران عمل کند و سوالاتی را برای ارزیابی اثربخشی یک طرح، ایجاد نماید.

آزمون های کاربردپذیری تعدیل نشده که به آنها آزمون های نامتقارن نیز گفته می شود و به صورت آنلاین اجرا می شوند. کارها و دستورالعمل ها از طریق فیلم یا صدای ضبط شده تحویل داده می شوند و کاربر برای شروع آزمایش بر روی دکمه ای کلیک می کند و شروع به ضبظ صفحه نمایش و صدای خود می کند. آزمون های نامتقارن می تواند به طور قابل توجهی ارزان تر از آزمون های تعدیل شده باشد.

آزمون چریکی (گوریلا) روشی مدرن و نسخه سبک آزمون های سنتی است. این نوع آزمون می تواند در هر جایی مانند کافی شاپ، ایستگاه مترو و … انجام شود. به این صورت که شما با ملاقات افراد در این مکان ها، از آنها در مورد کاربردپذیری محصول خود سوال می کنید. آزمون چریکی یک روش آزمون بسیار ساده و مقرون به صرفه است.

آزمون A/B

آزمایش A/B روش دیگری برای یادگیری کارهایی است که کاربران انجام می دهند. وقتی طراحان در تلاشند بین دو عنصر متفاوت انتخاب كنند، آزمایش A/B به عنوان یک فرم تحقیق مناسب انتخاب می شود.

آزمون A/B دو نسخه مختلف از یک برنامه را به تعداد مساوی از کاربران نشان می دهد و سپس به تجزیه و تحلیل می پردازد که کدام نسخه بهتر است.

آزمون A/B در تحقیقت تجربه کاربری
آزمون A/B

ابزارها

Ethnio : یک ابزار تحقیق تجربه کاربری است این برنامه،کاربرانی را پیدا می کند که در حال حاضر از یک سایت یا برنامه استفاده می کنند، و (با اجازه آنها) به مصاحبه کنندگان این امکان را می دهد تا هنگام مراجعه به آنها سؤالاتی درباره تجربه آنها بپرسند.

UsabilityHub : یک پلتفرم تحقیقات کاربر است که با اعتبار سنجی برنامه ها از طریق کاربران واقعی، حدس و گمان ها را از تصمیمات طراحی خارج می کند.

انجمن ها و همایش ها

UIE (User Interface Engineering) : یک کنفرانس سالانه است که برای گردهمایی فعالان حوزه UX ترتیب داده می شود و هدف آن یادگیری و کمک به فعالین این حوزه است.

کنفرانس جهانی کاربردپذیری : این کنفرانس، شامل کلیه زمینه های کاربردپذیری، تجربه کاربری و مدیریت تجربه مشتری می شود.

DRS (Design,Research,Society) : این کنفرانس که در برایتون انگلستان برگزار می شود به چگونگی حل شدن مشکلات اجتماعی توسط تحقیقات طراحی و نیز پاسخ به این سوال که ” چگونه تحقیقات تجربه کاربری می تواند زندگی ما را به شیوه ای مسئولانه تر ، معنادارتر و بازتر شکل دهد؟”، می پردازد.

۰ ۰ vote
Article Rating